De leergang Publiekrechtelijke regie op de fysieke leefomgeving bestaat uit 5 dagdelen (zie data hiernaast) en zijn alleen gezamenlijk te volgen. De leergang maakt deel uit van de Opleiding Project- en gebiedsontwikkeling. Op verzoek is deze leergang ook in-company af te nemen.
Dagdeel 1: Module Grondbeleid en publieke regie
Grondbeleid is voor gemeenten een belangrijk instrument om ruimtelijke ambities mogelijk te maken. Door strategische keuzes te maken kan de overheid de regie nemen over de ontwikkelingen in het fysieke domein. Denk hierbij strategische grondverwerving of het afkondigen van het voorkeursrecht om grondspeculatie tegen te gaan. Grondbeleid vraagt om duidelijk kaders en bewuste regie.
In deze module leer jij wat grondbeleid is en welke instrumenten de gemeente geeft om regie te voeren. Je leert welke vormen grondbeleid er zijn, hoe de Omgevingswet van invloed is op grondbeleid en welke rol een grondbedrijf speelt. Ook leer je over instrumenten zoals het voorkeursrecht en onteigening. Deze module biedt concrete handvaten om de regie te nemen over de ontwikkelingen in het fysieke domein.
Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn:
- Het doel van grondbeleid en de nota grondbeleid;
- Typen grondbeleid: actief, faciliterend, strategisch;
- Rol van de Omgevingswet in nota grondbeleid;
- De imperfecte grondmarkt en publieke belangen;
- De rol van het grondbedrijf.
Dagdeel 2: Module Publiek- en privaatrechtelijke samenwerking
Veel projecten en gebiedsontwikkelingen komen tot stand in samenwerking tussen overheid en marktpartijen. Deze samenwerkingen bieden kansen om kennis, risico’s en investeringen te delen, maar vragen ook om duidelijke afspraken en een goed begrip van ieders rol en verantwoordelijkheid. De gekozen samenwerkingsvorm heeft directe gevolgen voor zeggenschap, financiën, risicoverdeling en juridische positie van de betrokken partijen.
In deze module krijg je inzicht in de verschillende vormen van een publiek-private samenwerking en wat deze in de praktijk betekenen. Je leert hoe bestuur en organisatie zijn gepositioneerd, welke bevoegdheden en mandaten gelden en hoe rollen zich verhouden binnen een samenwerkingsverband. Daarnaast is er aandacht voor onderhandelingstactieken en strategische keuzes, zodat je leert opereren in complexe samenwerkingen waar publieke doelen en private belangen samenkomen.
Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn:
- Samenwerkingsmodellen: bouwclaim, concessie, CPO, joint ventures;
- Financiële en juridische consequenties van PPS-vormen;
- Positie van raad en college; mandaat en bevoegdheid;
- Rollen en onderhandelingstactieken in PPS-verband.
Dagdeel 3: Module Publiekrechtelijke instrumenten
Publiekrechtelijke instrumenten geven de overheid mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen actief te sturen, ook wanneer vrijwillige samenwerking niet vanzelfsprekend is. In de praktijk betekent dit dat gemeenten soms moeten optreden om gronden beschikbaar te krijgen, schade te compenseren of publieke belangen veilig te stellen. Deze instrumenten vragen om zorgvuldigheid, juridische kennis en bestuurlijk bewustzijn, omdat ze direct ingrijpen in eigendomsrechten en vaak gevoelig liggen.
In deze module leer je hoe publiekrechtelijke instrumenten worden ingezet binnen project- en gebiedsontwikkeling. Je krijgt inzicht in processen zoals minnelijke verwerving, voorkeursrecht en onteigening. Daarnaast is er aandacht voor nadeelcompensatie en het voeren van onderhandelingen vanuit de publiekrechtelijke rol. Zo krijg je inzicht in hoe juridische middelen bijdragen aan regie, terwijl relaties met eigenaren en andere betrokkenen zo zorgvuldig mogelijk worden beheerd.
Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn:
- Minnelijke verwerving en het proces van transport;
- Wet voorkeursrecht gemeenten (WvG);
- Onteigening: proces, risico’s, waardering en taxatie;
- Nadeelcompensatie en planschade;
- Onderhandelen vanuit de publiekrechtelijke rol.
Dagdeel 4: Kostenverhaal
Gemeenten maken kosten voor onder meer planvorming, infrastructuur en openbare ruimte, terwijl deze investeringen vaak direct samenhangen met private ontwikkelingen. Een gemeente heeft een verplichting om gemaakte kosten te verhalen op een ontwikkeling. Dit noemt men ‘kostenverhaal’.
In deze module leer je hoe het kostenverhaal in de praktijk wordt toegepast binnen projecten en gebiedsontwikkelingen. Je krijgt inzicht in welke kosten moeten worden verhaald op een ontwikkeling en op welke manier deze kosten worden bepaald. Daarnaast wordt behandeld hoe je deze kosten verhaald via het Omgevingsplan of door middel van overeenkomsten.
Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn:
- Btw en BCF: toepassing en valkuilen;
- Overdrachtsbelasting en verkoopconstructies;
- Kostenverhaal via overeenkomsten en omgevingsplan;
- Praktijkvoorbeelden van fiscale optimalisatie in publieke projecten.
Dagdeel 5: Module Overeenkomsten sluiten
Overeenkomsten vormen de ruggengraat van veel projecten en gebiedsontwikkelingen. In contracten worden afspraken vastgelegd over kosten, verantwoordelijkheden, planning, risico’s en zekerheden tussen gemeente en ontwikkelende partijen. Een zorgvuldig opgebouwde overeenkomst voorkomt discussies achteraf en biedt houvast wanneer projecten complexer worden of omstandigheden wijzigen.
In deze module leer je hoe overeenkomsten in de praktijk worden ingezet en opgebouwd. Je krijgt inzicht in de structuur en inhoud van contracten, waaronder clausules, fasering en zekerheden. Daarnaast komen de voorwaardelijke verplichten, exploitatieregels in het omgevingsplan en artikel 160 van de Gemeentewet aan bod, zodat je begrijpt welke risico’s ontstaan bij mandaat en schijn van bevoegdheid.
Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn:
- Structuur en inhoud van contracten (clausules, zekerheden, fasering);
- De werking van art. 160 Gemeentewet (bevoegdheid en schijn van bevoegdheid).
Meerwaarde:
Na afloop van de leergang Publiekrechtelijke regie op de fysieke leefomgeving:
- Heb je inzicht in hoe juridisch en beleidsmatig grond en vastgoed worden ingezet om ruimtelijke doelen te bereiken.
- Kun je grondbeleidskeuzes duiden en instrumenten toepassen
- Kun je samenwerkingsvormen beoordelen en organiseren.
Doelgroep:
De opleiding Project- en gebiedsontwikkeling is een specialisatie opleiding. Deze opleiding is interessant voor iedereen die net werkt in een functie als gebiedsontwikkelaar, projectleider (met focus op (gebieds)ontwikkeling), grondexploitatie specialisten, beleidsadviseurs en projectleiders wonen en grondbeleid. Maar ook voor personen die een dergelijke functie ambiëren en daar naartoe willen groeien.
Ben jij een schoolverlater of wil jij als ervaren vergunningverlener de omslag maken naar gebiedsontwikkeling? Dan is het ook mogelijk om deze opleiding te volgen, maar het vergt dan wel extra inspanning om het tempo bij te houden.
Instroomeisen:
Vanwege de toegepaste lesmethode geldt de verplichting dat je binnen het vakgebied, c.q. de RO branche, werkzaam bent. Wanneer je een afwijkende vooropleiding hebt of niet werkzaam bent binnen het vakgebied, kun je contact opnemen met Lybrae Academie om te bepalen of instroom mogelijk is.
Lesmethode:
Tijdens de module wordt de theorie besproken mede aan de hand van een PowerPointpresentatie. Daarnaast wordt door middel van discussie over en bespreking van praktijksituaties getracht het geleerde direct in de praktijk toe te passen. Ook wordt gewerkt met opdrachten waarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt van praktische voorbeelden en je eigen casuïstiek.
Diploma:
De gehele opleiding Project- en gebiedsontwikkeling waar deze module onderdeel van uitmaakt, wordt afgesloten met een examen. Wanneer je alleen deelneemt aan de modules van de leergang Publiekrechtelijke regie op de fysieke leefomgeving ontvang je na afronding een bewijs van deelname.
Op verzoek is deze leergang ook in-company af te nemen.
Interesse in deze leergang?
Schrijf je in via onderstaand aanmeldformulier of neem contact met ons op via 040-2949005 of via opleidingen@lybrae.nl